همزمان با آغاز فصل کوچ عشایر، طرح گسترده ایمن‌سازی و واکسیناسیون دام‌های عشایری شهرستان چالدران علیه بیماری تب برفکی با استفاده از واکسن دارای سویه «SAT/VAN» آغاز شده است.
به گزارش خبرماکو، این طرح توسط اکیپ‌های دامپزشکی و با همکاری امور عشایر شهرستان در حال اجراست.
این برنامه با هدف پیشگیری از شیوع بیماری تب برفکی، حفظ و صیانت از سرمایه دامی عشایر، افزایش بهره‌وری تولیدات دامی و جلوگیری از بروز خسارات اقتصادی سنگین در مناطق عشایری اجرا می‌شود.
اکیپ‌های سیار دامپزشکی و کارشناسان امور عشایر با حضور میدانی در ییلاقات، قشلاق‌ها و مناطق سخت‌گذر و کوهستانی، نسبت به واکسیناسیون دام‌های سبک و سنگین عشایر اقدام می‌کنند. در این طرح، علاوه بر تزریق واکسن، آموزش‌های لازم در زمینه بهداشت دام، اصول قرنطینه‌ای، نحوه جابجایی دام‌ها و راهکارهای پیشگیری از بیماری‌ها به دامداران و سرپرستان خانوارهای عشایری ارائه می‌شود.
مسئولان دامپزشکی شهرستان با تأکید بر ضرورت انجام کامل واکسیناسیون، از عشایر خواسته‌اند در زمان حضور اکیپ‌های سیار، همکاری لازم را برای واکسیناسیون تمامی دام‌ها انجام دهند تا زنجیره انتقال بیماری به طور مؤثر قطع شود. به گفته آنان، هرگونه سهل‌انگاری در واکسیناسیون دام‌ها می‌تواند منجر به بروز کانون‌های بیماری و تحمیل خسارات جبران‌ناپذیر به اقتصاد خانوارهای عشایری شود.
بیماری تب برفکی (Foot and Mouth Disease – FMD) یکی از مهم‌ترین و مسری‌ترین بیماری‌های ویروسی در دام‌های اهلی به‌ویژه گاو، گوسفند، بز و برخی دیگر از نشخوارکنندگان است. این بیماری با انتشار سریع در گله‌ها می‌تواند در مدت زمان کوتاهی بخش بزرگی از دام‌ها را مبتلا کند و خسارات سنگینی بر جای بگذارد.
عامل بیماری، ویروسی از خانواده Picornaviridae است که دارای تیپ‌ها و سویه‌های مختلفی است. یکی از این سویه‌ها، SAT است که زیرگروه‌ها یا سویه‌های متعددی دارد و در مناطق مختلف جغرافیایی مشاهده می‌شود. استفاده از واکسن دارای سویه «SAT/VAN» به‌منظور همخوانی هرچه بیشتر واکسن با سویه‌های در گردش ویروس در منطقه و افزایش اثربخشی ایمن‌سازی انجام می‌شود.
ویروس تب برفکی از راه‌های مختلفی منتقل می‌شود، از جمله: تماس مستقیم دام سالم با دام بیمار، ترشحات دهانی، بینی و بزاق دام‌های آلوده، علوفه، آب، وسایل، کفش، البسه و وسایل نقلیه آلوده و جابجایی و کوچ دام‌ها بدون رعایت ضوابط بهداشتی و قرنطینه‌ای است.
به همین علت، در مناطق عشایری که جابه‌جایی فصلی دام‌ها و تراکم بالای گله‌ها وجود دارد، خطر انتشار بیماری بیشتر است.
از مهم‌ترین علائم تب برفکی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: تب و بی‌حالی دام؛ کاهش محسوس اشتها و افت قابل توجه تولید شیر، ایجاد تاول و زخم در دهان، زبان، لثه و فاصله بین سُم‌ها و لنگش، ریزش آب دهان، و در برخی موارد تلفات در بره‌ها و گوساله‌ها است.
هرچند تلفات مستقیم معمولاً پایین است، اما کاهش تولید، لاغری دام، سقط جنین، افت تولید شیر و گوشت و محدودیت‌های جابجایی می‌تواند خسارات اقتصادی سنگینی ایجاد کند.
اهمیت واکسیناسیون
به دلیل: سرعت انتشار بالا، خسارات اقتصادی سنگین، نقش دام‌های عشایری در تأمین گوشت و لبنیات است.
واکسیناسیون منظم و گسترده مهم‌ترین راهکار پیشگیری از تب برفکی محسوب می‌شود. استفاده از واکسن متناسب با سویه‌های در گردش (مانند «SAT/VAN») می‌تواند سطح ایمنی گله‌ها را افزایش داده و از شکل‌گیری کانون‌های بیماری جلوگیری کند.
اجرای طرح‌هایی مانند واکسیناسیون گسترده دام‌های عشایری چالدران، علاوه بر حفاظت از معیشت عشایر، در تأمین امنیت غذایی و سلامت عمومی جامعه نیز نقش مهمی ایفا می‌کند.
