حمید قاسمی – روزنامه نگار- کاخ موزه باغچه جوق یکی از باشکوهترین بناهای تاریخی دوره قاجار در آذربایجان غربی است که در روستای باغچه جوق، نزدیک شهر ماکو قرار دارد و امروز بهعنوان موزهای ارزشمند پذیرای گردشگران است.
کاخ موزه باغچه جوق در روستای باغچه جوق، در ۷ کیلومتری شهر ماکو، استان آذربایجان غربی واقع شده است. این کاخ مربوط به دوره قاجار؛ ساخت آن در زمان تیمور پاشاخان آغاز و در دوره اقبالالسلطنه ماکویی تکمیل شد و در تاریخ ۱۱ تیر ۱۳۷۵ با شماره ۱۷۳۹ در فهرست آثار ملی ایران ثبت گردید.
این کاخ ابتدا مقر حکمرانی سردار ماکو بود. خانواده سردار تا سال ۱۳۵۳ در آن سکونت داشتند؛ سپس دولت وقت آن را خریداری و مرمت کرد. از سال ۱۳۵۸ درهای کاخ برای بازدید عموم باز شد و از سال ۱۳۶۶ تحت مدیریت سازمان میراث فرهنگی قرار گرفت.
کاخ موزه باغچه جوق در مساحت حدود ۲۵۰۰ متر مربع بنا شده است. باغی مشجر و وسیع به مساحت ۱۱ هکتار با درختان کهن و چشمههای جاری وجود دارد.
سبک معماری آن تلفیقی از معماری ایرانی و اروپایی (بهویژه روسی)، به دلیل روابط نزدیک سردار ماکو با روسها بوده است؛ تشکیل می دهد. تزئینات داخلی نقاشیهای رنگ روغن، گچبریها، آینهکاریها و کاربندیهای زیبا کار شده است.
بخشهای مهم کاخ موزه باغچه جوق تالار بلند با سقف شیروانی، اتاقها و سالنهای متعدد، آشپزخانه سنگی، گلخانه، حمام خزینهدار، و سردر ورودی با ترکیب سبک روسی و قاجاری است.
اشیای ارزشمند لوازم شخصی سردار ماکو از جمله نخستین گرامافون وارد شده به ایران توسط سردار ماکو و مجموعهای از وسایل لوکس و کمنظیر دوره قاجار که در معرض دید قرار گذاشته است.
این کاخ نمونهای برجسته از تلفیق هنر ایرانی و اروپایی در معماری قاجاری است و از نظر وسعت باغ، تزئینات داخلی و تعدد واحدهای معماری، یکی از مجللترین بناهای قاجاری در شمالغرب ایران محسوب میشود.
امروز بهعنوان موزهای فعال، نقش مهمی در معرفی تاریخ و فرهنگ منطقه ایفا میکند.
کاخ موزه باغچه جوق نه تنها یادگاری از شکوه و تجملات دوره قاجار است، بلکه بهعنوان پلی میان فرهنگ ایرانی و اروپایی شناخته میشود. بازدید از این مجموعه، فرصتی برای لمس تاریخ، هنر و معماری تلفیقی است که در دل طبیعت زیبای ماکو جای گرفته است.
