خبرماکو : مدیر عامل سازمان منطقه آزاد ماکو با حضور در نشست تجار و بازرگانان ایران و ترکیه در طرابوزان، به ایراد سخنرانی پرداخت.
به گزارش روابط عمومی سازمان منطقه آزاد ماکو، حسین فروزان، مدیر عامل سازمان منطقه آزاد ماکو با حضور در نشست تجار و بازرگانان ایران و ترکیه در اتاق بازرگانی طرابوزان، ضمن معرفی ظرفیتها و توانمندیهای منطقه آزاد ماکو به تشریح زمینههای همکاری دو طرف پرداخت.
متن کامل سخنرانی فروزان، به شرح زیر است:
ریاست محترم جلسه؛ خانم ها، آقایان، حضار گرامی؛
بسیار خرسندم که فرصتی دست داد تا بتوانم در نشست یک روزه شورای تجاری دو کشور حضور یافته و مطالبی را پیرامون همکاری های اقتصادی پساتحریم و ظرفیت ها و پتانسیل های منطقه آزاد ماکو به حضور تقدیم نمایم. ایران و ترکیه دو کشور بزرگ ، برادر ، مسلمان و دو قدرت مهم سیاسی و اقتصادی منطقه ای در آسیای جنوب غربی هستند. سابقه روابط تجاری و اقتصادی دو کشور به صدها سال پیش باز می گردد. موقعیت ممتاز تجاری ایران در مسیر کریدورهای سنتی و جدید حمل و نقل کالا بین شمال – جنوب و شرق به غرب و جایگاه ممتاز ترکیه به عنوان حلقه اتصال شرق به غرب بی نیاز از توضیح است. ما بر این موضوع واقف هستیم که در حوزه ترانزیت بعد از بندر مرسین و استانبول از لحاظ حمل ونقل به آسیای مرکزی، قفقاز و روسیه، بندر طرابزون از مناطق ویژه ژئوپلتیکی و استراتژیکی خاورمیانه می باشد. همچنین این شهر بعنوان یک نقطه استراتژیکی و مرکزیت شمال کشور دارای جایگاه ویژه اقتصادی در منطقه می باشد.
مرزهای دو کشور صدها سال است که شاهد تنش خاصی نبوده است.
در عوض تجارت و مراودات اقتصادی کمابیش پر رونق، امنیت و دوستی بیش از پیش را در مرزهای دو کشور موجب شده است. به رغم برخی تنش های سیاسی و اختلاف دیدگاه های دو طرف در مورد مسائل منطقه، عزم و اراده مسئولان دو کشور همواره بر تعمیق روابط اقتصادی و فرهنگی بوده است.که سفر جمعه آقای داووداغلو نخست وزیر محترم ترکیه به تهران نیز دال بر اراده طرفین برای تداوم و گسترش همکاریهای بین دو کشور می باشد.
خانم ها و آقایان؛
کشور ترکیه طی دو دهه اخیر حرکت مستمری را برای دست یابی به رشد و توسعه اقتصادی داشته و موفقیت های قابل توجهی را نیز، به دست آورده است. کشور شما قصد دارد رده جهانی ترکیه را از جایگاه هفدهم کنونی در سال ۲۰۲۳ به دهمین اقتصاد بزرگ جهان ارتقا دهد. بنابراین لازم است به طور متوسط زمینه نرخ رشد اقتصادی ۸ درصدی سالانه را فراهم سازد. کشور ایران نیز، در سند چشم انداز ۲۰ ساله خود قصد دارد با ارتقاء شاخص های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و … ایران را به جایگاه نخست کشورهای منطقه در زمینه اقتصادی و علمی ارتقاء دهد. ایران نیز، برای نیل به این هدف ناگزیر از داشتن رشد اقتصادی ۸ درصد است. ایران کشوری است وسیع، با جمعیتی نزدیک به هشتاد میلیون نفر و منابع زیرزمینی بسیار غنی بویژه در زمینه نفت و گاز. جمعیت جوان و نیروی انسانی متخصص و ارزان، صنایع بالادست در حوزه نفت و گاز و پتروشیمی، فولاد، سیمان، آلومینیوم و …. کشور ترکیه نیز، از فنآوری قابل توجهی در حوزه برخی صنایع بویژه نساجی و اخیراً لوازم خانگی و صنایع ساختمانی برخوردار شده است. به عنوان مثال ترکیه در زمینه صنعت نساجی و پوشاک (حدود ۳۰ درصد از اشتغال صنعتی کشور ترکیه)، در صنایع غذایی، فولاد، خودروسازی و الکترونیک موفقیت های خوبی را به دست آورده است.
نیروی کار ماهر و نیمه ماهر زیاد در کنار منابع فراوان و نسبتاً ارزان انرژی در ایران به تنهایی از جذابیت زیادی برای سرمایه گذاران ترکیه جهت سرمایه گذاری در ایران برخوردار است. حدود ۷۴ درصد انرژی و بیش از ۹۸ درصد نفت و گاز طبیعی مصرفی ترکیه از منابع خارجی تامین و میزان افزایش سالانه مصرف انرژی نیز، حدود ۴ تا ۵ درصد است. ایران یکی از اصلی ترین گزینه های ترکیه برای وارادت نفت و گاز بوده و خط لوله گازی که از منابع گازی ایران در عسلویه تا مرز ترکیه از طریق ماکو کشیده شده، سالانه مقدار عظیمی گاز طبیعی را به کشور ترکیه صادر می کند. علاوه بر صادرات نفت و گاز طبق گزارش رسمی گمرک جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۹۳ حدود ۲ میلیارد دلار کالا به کشور ترکیه از طریق مرز بازرگان صادر و معادل ۴ میلیارد دلار کالا نیز از این مرز وارد شده است. نکته قابل توجه اینکه در سال ۱۳۹۳ مبادلات تجاری از مرز بازرگان حدود ۱۸ میلیارد دلار بوده است.
خوشبختانه باید گفت که دو کشور بسترهای آماده ای برای جذب سرمایه گذاری خارجی دارند. هر دو کشور برای دست یابی به اهداف مورد نظر ناگزیر از افزایش تعاملات اقتصادی و بهره گیری از مزیت های اقتصادی یکدیگر هستند. به نظر می رسد وقت آن رسیده است تا حجم مبادلات اقتصادی دو کشور در بستر نیازهاو مزیت های متقابل دو کشور جهشی اساسی را شاهد باشد.
حضار گرامی؛
با این تفاصیل لازم است نکاتی در مورد اهمیت منطقه آزاد تجاری-صنعتی ماکو و مرز بازرگان به حضور عرضه دارم. مرز رسمی و قدیمی بازرگان که مهمترین مرز زمینی ترانزیتی ایران با کشور ترکیه است در محدوده این منطقه قرار گرفته است. این مرز از دیرباز برای ایران اهمیتی حیاتی داشته است .
مراودات گسترده اقتصادی در این مرز و صادرات و ترانزیت کالا از این مرز به کشور ترکیه و از طریق ترکیه با اتحادیه اروپا از اهمیت بسیار برخوردار است. متقابلاً کشور ترکیه علاوه بر صدور کالا از این مرز به ایران و کشورهای آسیای میانه، واسطه ای برای ترانزیت کالاهای صادراتی اتحادیه اروپا به ایران و آسیای میانه است. بنابراین اقتصاد دو کشور در این نقطه خاص تلاقی نموده و منافع مشترک دو کشور، تعامل دو جانبه در بهبود مستمر شرایط سرمایه گذاری متقابل در هر دو کشور را ایجاب می نماید. یکی از اساسی ترین اقدامات ایران در این زمینه که با نگاهی کاملاً منطقه ای و جهانی به عرصه اقتصاد ملی صورت گرفته ایجاد مناطق آزاد تجاری –صنعتی است. به عنوان مثال با توجه به حجم رو به تزاید مبادلات اقتصادی دو کشور ایران و ترکیه وافق بسیار روشن پیش رو برای افزایش این مبادلات، وسیعترین منطقه آزاد ایران با عنوان منطقه آزاد ماکو در نواحی هم مرز با کشور ترکیه ایجاد شده است.
پس از امضای توافقنامه هسته ای بین ایران و ۵ قدرت اصلی جهانی سیل سرمایه گذاران از اروپا، آمریکا، شرق دور و کشورهای عرب همسایه روانه ایران شده و به ارزیابی شرایط اقتصادی، زیرساخت ها و امکانات و مزیت های کشور ایران برای سرمایه گذاری در فردای پس از رفع تحریم ها پرداخته و می پردازند. بی شک ما از هر گونه سرمایه گذاری خارجی در کشورمان استقبال نموده و از آن حمایت می کنیم با این همه سرمایه گذاران ترکیه برای منطقه آزاد ماکو از اهمیت مضاعفی برخوردار هستند. طی سال های گذشته هدف گذاری مسئولان دو کشور ارتقاء سطح مبادلات دو کشور به ۳۰ میلیارد دلار و فراتر از آن اعلام شده است. تحقق بخش زیادی از این ارقام در دوران پس از رفع تحریم های ایران در قالب سرمایه گذاری های مشترک دو کشور در مناطق آزاد تجاری-صنعتی بویزه منطقه آزاد تجاری-صنعتی ماکو امکان پذیر است. بسترها و مزیت های قانونی ایجاد شده در مناطق آزاد تجاری-صنعتی کشور از جمله منطقه آزاد ماکو، برای سرمایه گذاران خارجی از جذابیت بسیار بالایی برخوردار است. علی عثمان اولوسوی فقید (که سالهای طولانی ریاست طرف ترک شورای کار ایران و ترکیه را بعهده داشت) تلاشهای زیادی در دوران جنگ ایران برای حمل ونقل از حوزه دریای سیاه انجام داده است.
امروز سیاست منطقه آزاد تجاری ماکو این است که از ظرفیتهای این مسیر در گسترش همکاری های بین منطقه تجارت طرابوزان و ماکو که موجب رونق کسب و کار و فعالیت های تجاری خواهد شد استفاده شود در پایان به پاره ای از مزایای قانون مناطق آزاد برای سرمایه گذاری اشاره می نمایم.
– اداره سازمان توسط هیات مدیره منتخب هیات وزیران (شورای هماهنگی) و تعیین رئیس هیات مدیره و مدیرعامل با حکم رئیس جمهور به عنوان بالاترین مقام اجرایی در منطقه، – تجویز عقد قرارداد و مشارکت توسط سازمان و شرکت های تابعه با اشخاص حقیقی و حقوقی داخلی و خارجی،
– مسئولیت سازمان در صدور مجوز برای انجام هر نوع فعالیت مجاز، ایجاد مستحدثات و . . .،
– معافیت مالیاتی ۲۰ ساله برای هر نوع فعالیت اقتصادی در منطقه،
– معافیت از مالیات بر ارزش افزوده،
– آئین نامه خاص عملیات پولی و بانکی و تجویز تاسیس بانک و موسسات اعتباری اعم از داخلی و خارجی بنابر پیشنهاد سازمان و تائید بانک مرکزی،
– آزادی ورود و خروج اصل و فرع سرمایه حاصل از فعالیت های اقتصادی،
– تضمین و حمایت حقوق قانونی سرمایه گذاران خارجی که پذیرش سرمایه آنها به تصویب هیات وزیران رسیده است (بر اساس آئین نامه مصوب هیات مدیران)،
– ثبت شرکت ها و مالکیت های صنعتی و معنوی، ثبت کشتی ها، شناورها و هواپیماها در منطقه
– تاسیس و فعالیت موسسات بیمه ایرانی و شعب و نمایندگی موسسات بیمه خارجی،
– تاسیس و فعالیت بورس ها با سرمایه داخلی و خارجی،
مزیت های خاص منطقه آزاد تجاری-صنعتی ماکو:
۱- همجواری با مرز ترکیه و کاهش هزینه های حمل و نقل.
۲- مساحت ۵۰۰۰ هکتاری منطقه.
۳- احداث فرودگاه اختصاصی.
۴- احداث پایانه گمرکی جدید
۵- قرار داشتن در بزرگترین و مهمترین مرز گمرکی زمینی ایران به ترکیه و اروپا.
۶- فراهم بودن زیرساخت های مختلف در زمینه آب، برق، انرژی و مخابرات.
۷- قرابت های فرهنگی مردم در دو طرف مرز.
۸- نیروی انسانی تحصیل کرده و ماهر و نیمه ماهر.
۹- وجود معادن و منابع معدنی غنی در استان آذربایجان غربی و استان های مجاور.
۱۰- وجود آثار باستانی و تاریخی ماکو هدف اصلی منطقه آزاد تجاری-صنعتی ماکو فراهم نمودن همه بسترهای لازم برای سرمایه گذاری سودمند همه سرمایه گذاران بویژه سرمایه گذاران کشور ترکیه است. بی شک تلفیق سرمایه و فنآوری های روز سرمایه گذاران ترک با نیروی کار و انرژی ارزان ایران در بستر قانونمندی و مزیت های قانونی منطقه آزاد ماکو نوید بخش مشارکتی سودآور برای هر دو طرف خواهد بود.
