محاصره مرزی و تغییر کاربری؛ عوامل اصلی هجوم گرازها به مزارع چالدران/ محیط‌زیست: امنیت حیات‌وحش و معیشت مردم در یک کفه ترازوست
رئیس اداره حفاظت محیط‌زیست چالدران از ثبت ۵۰ مورد ورود گرازهای وحشی به مزارع کشاورزی این شهرستان خبر داد. تغییر کاربری اراضی، حضور عشایر در ییلاقات و مسدود شدن مسیرهای سنتی مهاجرت در پی احداث دیوار مرزی، به‌عنوان عوامل اصلی این چالش زیست‌محیطی و اقتصادی شناخته می‌شوند.
به گزارش خبرماکو، چالش ورود گرازهای وحشی به مزارع چالدران، در روزهای اخیر به یکی از دغدغه‌های اصلی کشاورزان این منطقه تبدیل شده است. حجت آذریار، رئیس اداره حفاظت محیط‌زیست چالدران، با تأیید ثبت ۵۰ گزارش از ورود این حیوانات به اراضی زراعی، این پدیده را واکنشی ناگزیر از سوی حیات‌وحش به فشارهای محیطی دانست.
چرا گرازها به مزارع پناه می‌آورند؟
آذریار با تبیین ریشه‌های این تعارض، تصریح کرد که گرازها ساکنان بومی ییلاقات چالدران هستند، اما عوامل انسانی تعادل این زیستگاه‌ها را برهم زده است. افزایش حضور عشایر در ییلاقات، ناامنی در زیستگاه‌های اصلی و تغییر کاربری اراضی، گرازها را وادار به ترک قلمرو خود کرده است.
وی در ادامه با اشاره به نقش «دیوار حائل مرزی» در این بحران افزود: در گذشته، گرازها هنگام احساس فشار یا تغییرات اقلیمی به سمت مرزهای ترکیه مهاجرت می‌کردند؛ اما اکنون احداث دیوار مرزی، مسیرهای سنتی مهاجرت آن‌ها را مسدود کرده است. در نتیجه، این حیوانات برای یافتن غذا و مأمن جایگزین، راهی جز حرکت به سمت زمین‌های کشاورزی پایین‌دست ندارند.
راهبرد محیط‌زیست: از پایش تا تعدیل قانونی جمعیت
رئیس اداره محیط‌زیست چالدران، «مشارکت جوامع محلی» را کلید اصلی مدیریت این چالش دانست و اظهار داشت: تیم‌های کارشناسی با همکاری بومیان، پایش مستمر مناطق را در دستور کار دارند تا ضمن شناسایی کانون‌های بحرانی، از بروز خسارات بیشتر به معیشت کشاورزان جلوگیری شود.
آذریار در خصوص دغدغه معیشتی مردم و احتمال مقابله با جمعیت گرازها گفت: سیاست اولویت‌دار ما حفظ تعادل اکولوژیک است؛ اما اگر افزایش غیرمتعارف جمعیت این گونه منجر به خسارات سنگین به معیشت مردم شود، دستورالعمل‌های قانونی برای تعدیل جمعیت با رعایت ضوابط دقیق زیست‌محیطی اعمال خواهد شد.
تأکید بر امنیت شهروندان و جبران خسارات
این مقام مسئول با تأکید بر اینکه خوشبختانه تا به امروز هیچ‌گونه خسارت جانی ناشی از برخورد با حیات‌وحش در چالدران گزارش نشده است، خاطرنشان کرد: در صورت بروز آسیب‌های احتمالی به شهروندان، فرآیند جبران خسارت پس از تأیید مراجع قانونی قابل پیگیری و اجراست.
وی در پایان از تمامی شهروندان و کشاورزان درخواست کرد تا در صورت مشاهده گرازها در نزدیکی مناطق مسکونی، مراتب را بلافاصله به اداره محیط‌زیست اطلاع دهند.
نگاهی جامع به میراث طبیعی منطقه
چالدران به دلیل توپوگرافی کوهستانی، یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های حیات‌وحش در شمال‌غرب کشور محسوب می‌شود که علاوه بر گراز، زیستگاه گونه‌های ارزشمند و کمیابی همچون «سیاهگوش» است.
کارشناسان تأکید دارند مدیریت این تعارضات نیازمند نگاهی جامع‌نگر است که در آن «امنیت زیستی حیات‌وحش» هم‌تراز با «معیشت مردم محلی» لحاظ گردد.
